Masz golonkę i zastanawiasz się, co z nią zrobić? Ten artykuł to Twoja kulinarna mapa, która poprowadzi Cię przez świat sycących i aromatycznych zup, udowadniając, że golonka to prawdziwy skarb polskiej kuchni, idealny do stworzenia rozgrzewającego dania.
Golonka to podstawa sycących zup, od klasycznych po mniej oczywiste wariacje.
- Golonka surowa, gotowana i wędzona mają różne zastosowania i wpływają na smak zupy.
- Najpopularniejsze zupy to kapuśniak, grochówka, krupnik, żurek, fasolowa, ogórkowa.
- Klarowny wywar i odtłuszczanie to klucz do idealnej, a jednocześnie mniej tłustej zupy.
- Włoszczyzna, liść laurowy, ziele angielskie, majeranek to podstawowe przyprawy.
- Zupy na golonce są sycące, rozgrzewające i idealne na chłodne dni.

Masz golonkę i szukasz pomysłu? Oto jak zamienić ją w królową polskich zup!
Golonka to moim zdaniem jeden z najbardziej niedocenianych składników w polskiej kuchni, zwłaszcza jeśli chodzi o zupy. Jej potencjał jest ogromny! To nie tylko kawałek mięsa, ale przede wszystkim fundament niezwykle bogatego, kolagenowego wywaru, który nadaje zupom niezrównaną głębię smaku, sytość i ten charakterystyczny, rozgrzewający charakter. Właśnie dlatego tak bardzo cenię ją w moich przepisach potrafi zamienić prostą zupę w prawdziwą ucztę, która zadowoli nawet największych smakoszy. To esencja domowej, polskiej kuchni, która wspaniale odżywia i rozgrzewa, szczególnie w chłodniejsze dni.
Surowa, gotowana czy wędzona odkryj potencjał każdej z nich
Zanim zabierzemy się za gotowanie, warto zrozumieć, że nie każda golonka jest taka sama. Rodzaj, którym dysponujemy, ma ogromne znaczenie dla końcowego smaku i charakteru naszej zupy. Oto moje wskazówki, jak najlepiej wykorzystać każdy typ:
- Golonka surowa: To mój absolutny faworyt, gdy chcę stworzyć wywar od podstaw. Jest idealna do długiego gotowania (zazwyczaj około 1,5-2 godziny), podczas którego uwalnia całe swoje bogactwo kolagen, smaki i aromaty. Taki bulion stanowi fantastyczną bazę dla każdej zupy, nadając jej niezwykłą głębię i esencję. To właśnie na surowej golonce ugotujesz najbardziej treściwą i odżywczą zupę.
- Golonka gotowana: Często zdarza się, że zostaje nam kawałek ugotowanej golonki z poprzedniego obiadu. Zamiast ją marnować, wykorzystaj ją jako doskonałą wkładkę mięsną do już istniejącej zupy. Pokrojona w kostkę lub poszarpana, doda zupie sytości i mięsnego smaku, bez konieczności długiego gotowania wywaru od nowa. To świetny sposób na szybkie wzbogacenie dania.
- Golonka wędzona: Jeśli szukasz intensywnego, dymnego aromatu, golonka wędzona będzie strzałem w dziesiątkę! Jest niezastąpiona w zupach takich jak kapuśniak, grochówka czy kwaśnica, gdzie jej charakterystyczny smak doskonale komponuje się z pozostałymi składnikami. Pamiętaj, że wędzona golonka jest już solona, więc ostrożnie z dodatkiem soli do zupy.
Klasyki, które nigdy nie zawodzą: 3 sprawdzone przepisy na zupę z golonki
Teraz, gdy już wiemy, jak różnorodne są golonki, pora na konkrety! Przygotowałam dla Was trzy przepisy na zupy, które są prawdziwymi klasykami polskiej kuchni i w których golonka gra pierwsze skrzypce. Gwarantuję, że każda z nich rozgrzeje Was od środka i zaspokoi nawet największy głód.
Przepis #1: Kapuśniak na wędzonej golonce smak, który rozgrzewa od środka
Kapuśniak na wędzonej golonce to kwintesencja polskiego smaku kwaśny, sycący i niesamowicie aromatyczny. Wędzona golonka nadaje mu niepowtarzalny, dymny posmak, który idealnie współgra z kiszoną kapustą i ziemniakami. To zupa, która doskonale rozgrzewa w chłodne dni i jest prawdziwym pocieszeniem dla duszy.
- Składniki:
- 1 wędzona golonka (ok. 800 g - 1 kg)
- 500 g kiszonej kapusty
- 3-4 średnie ziemniaki
- 2 marchewki
- 1 pietruszka (korzeń)
- 1 cebula
- 2-3 ząbki czosnku
- 1,5-2 litry wody lub bulionu warzywnego
- 2 liście laurowe
- 4-5 ziaren ziela angielskiego
- 1 łyżeczka kminku (w całości lub mielonego)
- Sól, świeżo mielony czarny pieprz do smaku
- Olej do smażenia
- Świeża natka pietruszki do dekoracji (opcjonalnie)
- Instrukcje krok po kroku:
- Gotowanie golonki: Golonkę umyj i włóż do dużego garnka. Zalej wodą tak, aby była całkowicie zakryta. Dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu przez około 1,5 godziny, aż mięso będzie miękkie i będzie łatwo odchodzić od kości. W trakcie gotowania zbieraj ewentualne szumowiny.
- Przygotowanie kapusty i warzyw: Kapustę kiszoną odciśnij z nadmiaru soku (jeśli jest bardzo kwaśna, możesz ją przepłukać) i posiekaj. Ziemniaki, marchew i pietruszkę obierz i pokrój w kostkę. Cebulę posiekaj, czosnek przeciśnij przez praskę.
- Podsmażanie: Na patelni rozgrzej odrobinę oleju, zeszklij posiekaną cebulę, a następnie dodaj czosnek i smaż jeszcze przez minutę.
- Łączenie składników: Wyjmij golonkę z wywaru i odstaw do ostygnięcia. Do wywaru dodaj pokrojone ziemniaki, marchew, pietruszkę oraz kapustę kiszoną. Wsyp kminek. Gotuj do miękkości warzyw (około 20-30 minut).
- Mięso i doprawianie: Gdy golonka ostygnie, obierz mięso od kości i pokrój je w mniejsze kawałki lub poszarp. Dodaj mięso do zupy. Wsyp zeszkloną cebulę z czosnkiem. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Gotuj jeszcze przez 5-10 minut, aby smaki się przegryzły.
- Podanie: Kapuśniak podawaj gorący, najlepiej posypany świeżą natką pietruszki.
Przepis #2: Tradycyjna grochówka wojskowa na golonce sycąca i pełna aromatu
Grochówka wojskowa to synonim sytości i energii. Na golonce smakuje wyjątkowo, zyskując głęboki, mięsny aromat i gęstą konsystencję. To zupa, która potrafi postawić na nogi po ciężkim dniu, a jej intensywny smak majeranku i dymnej nuty golonki sprawia, że jest niezapomniana.
- Składniki:
- 1 surowa lub wędzona golonka (ok. 800 g - 1 kg)
- 500 g grochu łuskanego (połówki)
- 3-4 średnie ziemniaki
- 2 marchewki
- 1 pietruszka (korzeń)
- 1 cebula
- 2-3 ząbki czosnku
- 2-2,5 litra wody
- 2 liście laurowe
- 4-5 ziaren ziela angielskiego
- 2 łyżki suszonego majeranku
- Sól, świeżo mielony czarny pieprz do smaku
- Olej do smażenia
- Świeży koperek lub natka pietruszki do dekoracji (opcjonalnie)
- Instrukcje krok po kroku:
- Namaczanie grochu: Groch przepłucz i zalej zimną wodą na minimum 8-12 godzin (najlepiej na noc). Po namoczeniu odcedź i ponownie przepłucz.
- Gotowanie golonki: Golonkę umyj. Jeśli używasz surowej, zalej ją 2-2,5 litrami zimnej wody, dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu przez około 1,5-2 godziny, zbierając szumowiny. Jeśli używasz wędzonej, gotuj podobnie, ale pamiętaj o mniejszej ilości soli.
- Dodanie grochu i warzyw: Po około godzinie gotowania golonki dodaj namoczony groch do garnka. Gotuj dalej. W międzyczasie obierz i pokrój ziemniaki, marchew i pietruszkę w kostkę. Cebulę posiekaj, czosnek przeciśnij przez praskę.
- Podsmażanie: Na patelni rozgrzej odrobinę oleju, zeszklij posiekaną cebulę, a następnie dodaj czosnek i smaż jeszcze przez minutę.
- Łączenie składników: Gdy golonka będzie miękka, wyjmij ją z wywaru i odstaw do ostygnięcia. Do zupy dodaj pokrojone ziemniaki, marchew i pietruszkę. Gotuj do miękkości warzyw i grochu (około 20-30 minut).
- Mięso i doprawianie: Obierz mięso z golonki, pokrój w kostkę lub poszarp i dodaj z powrotem do zupy. Wsyp zeszkloną cebulę z czosnkiem oraz majeranek. Dokładnie wymieszaj. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Gotuj jeszcze przez 5-10 minut.
- Podanie: Grochówkę podawaj gorącą, posypaną świeżym koperkiem lub natką pietruszki.
Przepis #3: Gęsty krupnik z golonką i grzybami obiad w jednym talerzu
Krupnik z golonką to prawdziwy obiad w jednym talerzu. Dzięki kaszy jęczmiennej jest niezwykle sycący, a dodatek golonki i suszonych grzybów (jeśli macie!) nadaje mu wyjątkową głębię i leśny aromat. To zupa, która z pewnością zaspokoi największy apetyt i rozgrzeje po długim spacerze.- Składniki:
- 1 surowa golonka (ok. 800 g - 1 kg)
- 150 g kaszy jęczmiennej (pęczak lub perłowa)
- 3-4 średnie ziemniaki
- 2 marchewki
- 1 pietruszka (korzeń)
- 1/2 selera (korzeń)
- 1 cebula
- Garść suszonych grzybów (opcjonalnie, wcześniej namoczonych)
- 2-2,5 litra wody
- 2 liście laurowe
- 4-5 ziaren ziela angielskiego
- Sól, świeżo mielony czarny pieprz do smaku
- Olej do smażenia
- Świeża natka pietruszki do dekoracji
- Instrukcje krok po kroku:
- Namaczanie grzybów i kaszy: Jeśli używasz suszonych grzybów, zalej je ciepłą wodą na około 30 minut. Kaszę jęczmienną przepłucz pod bieżącą wodą.
- Gotowanie golonki: Golonkę umyj, zalej 2-2,5 litrami zimnej wody. Dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu przez około 1,5 godziny, zbierając szumowiny.
- Przygotowanie warzyw: Obierz i pokrój ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler w kostkę. Cebulę posiekaj. Grzyby odcedź (wodę z grzybów zachowaj) i pokrój w paski.
- Podsmażanie: Na patelni rozgrzej odrobinę oleju, zeszklij posiekaną cebulę, a następnie dodaj pokrojone grzyby i smaż przez kilka minut.
- Łączenie składników: Po około godzinie gotowania golonki wyjmij ją z wywaru i odstaw do ostygnięcia. Do wywaru dodaj przepłukaną kaszę jęczmienną, pokrojone ziemniaki, marchew, pietruszkę i seler. Wlej wodę z namaczania grzybów (przez sitko, aby pozbyć się piasku). Gotuj do miękkości kaszy i warzyw (około 20-30 minut).
- Mięso i doprawianie: Obierz mięso z golonki, pokrój w kostkę lub poszarp i dodaj z powrotem do zupy. Wsyp zeszkloną cebulę z grzybami. Dopraw solą i pieprzem do smaku. Gotuj jeszcze przez 5-10 minut, aby smaki się połączyły.
- Podanie: Krupnik podawaj gorący, obficie posypany świeżą natką pietruszki.
Gdy szukasz czegoś nowego: Mniej oczywiste, ale równie pyszne zupy na golonce
Klasyki są wspaniałe, ale czasem warto poszukać nowych inspiracji! Golonka, dzięki swojemu bogatemu smakowi i zdolności do tworzenia esencjonalnego wywaru, doskonale sprawdzi się również w mniej oczywistych kombinacjach. Pozwólcie, że podsunę Wam kilka pomysłów, które mogą odmienić Wasze podejście do zup na golonce.
Pomysł na kwaśną nutę: aromatyczna zupa ogórkowa na wywarze z golonki
Tradycyjna zupa ogórkowa zyskuje zupełnie nowy wymiar, gdy ugotujemy ją na wywarze z golonki. Mięsny posmak bulionu doskonale łączy się z orzeźwiającą kwasowością tartych ogórków kiszonych. Golonka nadaje jej głębię i sprawia, że zupa staje się bardziej sycąca, a jednocześnie zachowuje swój charakterystyczny, lekko kwaskowaty smak. Można ją podać z kleksem kwaśnej śmietany i świeżym koperkiem to naprawdę pyszne połączenie!Inspiracja węgierska: Pikantna i zawiesista zupa gulaszowa z kawałkami mięsa
Jeśli lubicie wyraziste smaki, zupa gulaszowa z golonką będzie strzałem w dziesiątkę. Wywar z golonki stanowi idealną bazę dla tej pikantnej i zawiesistej potrawy. Duże kawałki mięsa z golonki, w połączeniu z papryką (szczególnie wędzoną, która podkreśli dymny aromat), cebulą i ziemniakami, tworzą danie, które jest jednocześnie zupą i gęstym gulaszem. To prawdziwa uczta dla podniebienia, która rozgrzewa i syci na długo.
Dla miłośników konkretów: Pożywna zupa fasolowa, która zastąpi drugie danie
Zupa fasolowa z golonką to propozycja dla tych, którzy cenią sobie dania, które mogą stanowić samodzielny, pełnowartościowy posiłek. Biała fasola, ugotowana w aromatycznym wywarze z golonki, w połączeniu z warzywami i solidną porcją majeranku, tworzy niezwykle sycącą i pożywną zupę. Mięso z golonki dodaje jej charakteru i sprawia, że jest to danie idealne na chłodne dni, kiedy potrzebujemy solidnej porcji energii.
Sekrety mistrzów kuchni: Jak wydobyć z golonki 100% smaku?
Ugotowanie pysznej zupy na golonce to sztuka, ale spokojnie mam dla Was kilka sprawdzonych trików, które pomogą Wam osiągnąć mistrzowski poziom. Kluczem jest odpowiednie przygotowanie wywaru i świadome dobieranie przypraw. Zapewniam, że te proste zasady odmienią Wasze zupy!
Krok po kroku: Jak ugotować idealny, klarowny i bogaty wywar z golonki?
Dobry wywar to podstawa każdej zupy, a w przypadku golonki jego przygotowanie jest kluczowe. Oto jak uzyskać idealny, klarowny i pełen smaku bulion:
- Przygotowanie golonki: Zacznij od dokładnego umycia golonki pod zimną bieżącą wodą. Jeśli zauważysz na skórze jakieś włoski, możesz je opalić nad palnikiem gazowym lub usunąć nożem. To zapewni czystość i estetykę wywaru.
- Gotowanie wstępne i odszumowanie: Golonkę włóż do dużego garnka i zalej zimną wodą tak, aby była całkowicie zakryta. Powoli zagotuj. Gdy woda zacznie wrzeć, na powierzchni pojawi się piana (szumowiny). To bardzo ważny moment! Dokładnie zbierz całą pianę łyżką cedzakową. Dzięki temu wywar będzie klarowny i pozbawiony niepożądanych osadów.
- Dodanie włoszczyzny i przypraw: Po odszumowaniu zmniejsz ogień do minimum. Dodaj do garnka obraną i pokrojoną w większe kawałki włoszczyznę marchew, pietruszkę, seler. Możesz też dodać opaloną nad palnikiem cebulę (nada piękny kolor i aromat). Wrzuć liść laurowy, ziele angielskie i kilka ziaren czarnego pieprzu.
- Długie gotowanie: Gotuj wywar na bardzo wolnym ogniu, pod przykryciem, przez co najmniej 1,5-2 godziny, a nawet dłużej, jeśli golonka jest duża. Mięso powinno być tak miękkie, że będzie łatwo odchodzić od kości. Im dłużej gotujesz na małym ogniu, tym bardziej esencjonalny i bogaty w kolagen będzie Twój wywar.
Co zrobić, żeby zupa nie była zbyt tłusta? Prosty trik, który musisz znać
Wielu z nas lubi smak golonki, ale obawia się nadmiernej tłustości zupy. Mam na to sprawdzony sposób, który zawsze polecam! Po ugotowaniu wywaru z golonki, pozwól mu całkowicie ostygnąć, a następnie wstaw do lodówki na kilka godzin, a najlepiej na całą noc. Tłuszcz zgromadzi się na powierzchni i zastygnie w postaci stałej warstwy. Rano wystarczy, że delikatnie zbierzesz ten zastygły tłuszcz łyżką. Dzięki temu zupa będzie lżejsza, a jednocześnie zachowa cały swój wspaniały smak. To prosty, ale niezwykle skuteczny trik, który zawsze się sprawdza!
Ziele angielskie, majeranek, a może kminek? Jakie przyprawy idealnie pasują do zupy na golonce?
Odpowiednie przyprawy potrafią wydobyć z golonki to, co najlepsze i podkreślić charakter zupy. Oto moje ulubione połączenia:
-
Podstawowe:
- Liść laurowy i ziele angielskie: Absolutna podstawa każdego wywaru z golonki. Nadają głęboki, korzenny aromat.
- Czarny pieprz (ziarna): Dodany do wywaru, wzbogaca jego smak i nadaje delikatnej ostrości.
- Czosnek: Świeży lub granulowany, dodaje wyrazistości i aromatu, świetnie komponuje się z mięsem.
-
Dla aromatu:
- Suszony majeranek: Niezastąpiony w grochówce! Jego ziołowy, lekko gorzkawy smak idealnie pasuje do cięższych, sycących zup.
-
Dla specyficznych zup:
- Kminek: Całe ziarna lub mielony, to must-have w kapuśniaku. Pomaga w trawieniu kapusty i nadaje jej charakterystyczny smak.
- Wędzona papryka: Jeśli przygotowujesz zupę gulaszową na golonce, wędzona papryka (słodka lub ostra) doda jej pięknego koloru i głębokiego, dymnego posmaku.
-
Świeże zioła:
- Natka pietruszki: Posiekana i dodana tuż przed podaniem, nie tylko pięknie wygląda, ale też odświeża smak zupy.
Od resztki do arcydzieła: Jak golonka odmieni Twoją kuchnię?
Golonka, choć często kojarzona z prostą, wiejską kuchnią, w moich oczach jest prawdziwym kulinarnym arcydziełem. To składnik, który potrafi zamienić resztki w coś wyjątkowego, a prostą zupę w sycące i niezapomniane danie. Wierzę, że po tych wskazówkach spojrzycie na nią z zupełnie nowej perspektywy!
Z czym podawać zupy na golonce, by smakowały jeszcze lepiej?
Dobra zupa to jedno, ale odpowiednie dodatki potrafią wynieść ją na zupełnie nowy poziom. Oto moje propozycje, które sprawią, że Wasze zupy na golonce będą smakować jeszcze wyborniej:- Pieczywo: Nic tak nie dopełnia sycącej zupy jak kawałek świeżego, chrupiącego pieczywa. Ja najczęściej wybieram razowy lub żytni chleb, który doskonale wchłania aromatyczny wywar. To idealne połączenie!
- Zioła: Świeże zioła to podstawa! Posiekana natka pietruszki lub koperek dodane tuż przed podaniem nie tylko pięknie wyglądają, ale też odświeżają smak i dodają witamin.
-
Dodatki smakowe:
- Kleks kwaśnej śmietany: Wspaniale łagodzi smaki i dodaje kremowej konsystencji, szczególnie do kapuśniaku czy ogórkowej.
- Odrobina chrzanu lub musztardy: Jeśli lubicie ostrzejsze akcenty, niewielka ilość chrzanu lub ostrej musztardy (zwłaszcza do grochówki czy kapuśniaku) potrafi zaskoczyć i podkręcić smak.
- Ostre akcenty: Świeżo zmielony czarny pieprz to klasyk, który zawsze się sprawdzi. Możecie też spróbować odrobiny płatków chili, jeśli lubicie pikantne doznania.
Przeczytaj również: Jakie są zupy? Przewodnik po świecie polskich i światowych smaków
Podsumowanie najlepszych pomysłów: Twoja ściągawka na przyszłość
Mam nadzieję, że ten artykuł przekonał Was, że golonka to prawdziwy skarb w kuchni, który oferuje nieskończone możliwości. Od tradycyjnego kapuśniaku, przez sycącą grochówkę, aż po mniej oczywiste wariacje każda zupa zyskuje dzięki niej niezwykłą głębię smaku i sytość. Pamiętajcie o różnicach między golonką surową, gotowaną i wędzoną, a także o moich sekretach na klarowny wywar i odtłuszczanie. Nie bójcie się eksperymentować z przyprawami i dodatkami! Golonka to klucz do sycących i rozgrzewających dań, które zadowolą każdego smakosza i sprawią, że Wasza kuchnia będzie pachnieć domowym ciepłem. Smacznego!
